ADHD, HSP & HSS
Drie afkortingen, drie verschillende 'systemen' -- en toch lopen ze bij veel kinderen door elkaar heen. Ik leg je graag uit hoe ze werken, zodat je begrijpt wat er in jouw kind (of in jouzelf) omgaat.
Highly Sensitive Person -- Hooggevoelig
Hooggevoeligheid is een aangeboren persoonlijkheidskenmerk waarbij het zenuwstelsel fijner is afgesteld dan gemiddeld. Je kunt het zien als een 'gevoelige sensor' die de wereld in high-definition waarneemt. Prikkels komen ongefilterd binnen en worden door de hersenen diepgaand verwerkt.
Deze diepgaande verwerking zorgt ervoor dat je veel langer en intensiever nadenkt over alles wat je ziet, hoort of voelt. Je ziet details en legt subtiele verbanden die anderen over het hoofd zien. Dit gaat hand in hand met een grote emotionele intensiteit: je ervaart niet alleen je eigen gevoelens sterker, maar je pikt ook de stemmingen van anderen feilloos op.
Herkenbare kenmerken:
- •Sensorische gevoeligheid voor licht, geluid, geuren en texturen
- •Het zenuwstelsel raakt sneller verzadigd dan bij de meeste mensen
- •Van nature voorzichtig: eerst de kat uit de boom kijken
- •Tijd nodig om situaties volledig te overzien en te verwerken
Het systeem van een hooggevoelig persoon werkt als een natuurlijke 'rem'. Je hebt de tijd nodig om een situatie volledig te overzien voordat je in actie komt. Dat is geen zwakte -- het is een kracht die ervoor zorgt dat je weloverwogen keuzes maakt.
High Sensation Seeker -- De Sensatiezoeker
Tegenover de voorzichtige natuur van de HSP staat de HSS: de sensatiezoeker. Waar de HSP de wereld diep verwerkt, snakt de HSS naar het ervaren van die wereld. Je kunt dit zien als een innerlijke drijfveer die constant op zoek is naar nieuwe, intense en complexe ervaringen.
De kern van HSS is een onstuitbare nieuwsgierigheid. Je hebt een sterke drang om te ontdekken, te leren en grenzen te verleggen. Routine, herhaling en voorspelbaarheid voelen niet als veilig, maar als verstikkend. Zonder voldoende mentale of fysieke uitdaging raakt het brein 'onderprikkeld', wat kan leiden tot rusteloosheid of een somber gevoel.
Typische kenmerken:
- •Een hogere risicobereidheid en behoefte aan vernieuwing
- •Snel verveeld door routine en herhaling
- •Makkelijk contact leggen en op onbekende situaties afstappen
- •Het zenuwstelsel heeft prikkels nodig om zich alert en levendig te voelen
Waar de HSP fungeert als de rem, werkt de HSS als het 'gaspedaal'. Het is een krachtige motor die je voorwaarts drijft, altijd op zoek naar de volgende prikkel of het volgende avontuur.
Attention Deficit Hyperactivity Disorder
Als je ADHD hebt, werkt je innerlijke motor net even anders. Je kunt het vergelijken met een motor die altijd op volle toeren draait en heel veel brandstof nodig heeft. Je hersenen hebben constant prikkels of spanning nodig om goed te kunnen werken -- dat is de reden waarom je vaak op zoek bent naar actie.
Zo werkt het:
- •Altijd zoeken naar 'brandstof': Je hersenen hebben constant prikkels nodig om goed te werken. Dat verklaart de drang naar actie en beweging.
- •Moeite met de rem: Waar de HSP een sterke 'rem' heeft, is die bij ADHD lastiger te vinden. Je doet of zegt dingen voordat je erover na hebt gedacht -- dat noemen we impulsiviteit.
- •Een druk hoofd: Omdat de motor altijd draait, is het in je hoofd constant een drukte van jewelste. Er vliegen plannen, gedachten en ideeën voorbij. Dat kan vermoeiend zijn, maar het maakt je ook vaak supercreatief.
Hoe werkt dit samen?
Het wordt pas echt een bijzonder verhaal als deze eigenschappen samenkomen. Veel kinderen hebben niet slechts een van deze kenmerken, maar een combinatie. Begrijpen hoe jouw unieke 'mix' werkt, is de eerste stap naar grip op je leven.
ADHD + HSP
Je voelt alles heel diep (de rem van HSP), maar je hoofd blijft maar doorrazen (de motor van ADHD). Dat kan voelen als een storm in je hoofd die maar niet gaat liggen. De prikkels komen ongefilterd binnen en je brein wil ze allemaal tegelijk verwerken.
ADHD + HSS
Dit is het 'dubbele gaspedaal'. Je wilt altijd actie, altijd iets nieuws en je hebt een enorme energie. Stilzitten voelt bijna onmogelijk. Je risicobereidheid is hoog en je springt van het ene avontuur naar het andere.
Kortom
ADHD zorgt voor de snelheid en de actie, HSP bepaalt hoe diep je alles voelt, en HSS bepaalt hoeveel spanning je nodig hebt. Als je begrijpt hoe jouw motor werkt, kun je leren wanneer je even moet bijtanken -- en wanneer je juist gas mag geven.
Hoe ik hierbij help
Als coach help ik kinderen en jongeren met ADHD, HSP of HSS om hun eigen 'systeem' te begrijpen. Ik kom bij je thuis of op een plek waar je je prettig voelt, en samen ontdekken we hoe jouw motor werkt.
Ik coach niet alleen het kind, maar betrek ook de ouders en het netwerk erbij. Want als iedereen begrijpt hoe het werkt, kun je elkaar beter ondersteunen. Ik help op de plek waar je de problemen ervaart -- thuis, op straat, in de supermarkt, op school of op je werk. Altijd met aandacht voor de mensen om je heen en de manier waarop jullie onderling communiceren.
Waar ik me op richt:
- ✓Inzicht geven in je eigen unieke combinatie van kenmerken
- ✓Leren wanneer je moet bijtanken en wanneer je gas kunt geven
- ✓Het gezin en netwerk betrekken voor betere ondersteuning
- ✓Coaching op de plek waar je de uitdagingen ervaart
Herken je dit bij jouw kind?
Neem vrijblijvend contact met me op. Samen ontdekken we hoe jouw kind het beste ondersteund kan worden.
Neem contact op